Digital

Digital

Nieuws

“ICT is een black box waar een zwarte kat uit springt”

In het blad Binnenlands bestuur is februari de maand van de ICT-samenwerking.
Gelukkig beperkt het blad zich niet tot de zogenaamde succesverhalen. Sander Heutink, bestuurder van het waterschap Rivierenland, wordt ondervraagd over het mislukken van het project TAX-i.
Dat project had een systeem moeten opleveren waarmee de belastinginning door de waterschappen een stuk efficiënter, effectiever en simpeler zou plaatsvinden. Helaas. 17,2 miljoen euro verspijkerden de gezamenlijke waterschappen en het resultaat was nihil.
Dat lag echt niet alleen aan de leveranciers. De bestuurderen van de waterschappen beleden met de mond hun steun aan TAX-i, maar waren in de praktijk niet bereid om betalingsstandaarden af te spreken of de eigen werkprocessen de nek om te draaien om te komen tot één generiek systeem. Integendeel: ze stelden steeds aanvullende maatwerkeisen waardoor TAX-I wegzakte in het moeras.

Een ICT-consultant is helder over de oorzaak van de misère. Eén cruciale fout is gemaakt: “Men is gaan automatiseren zonder eerst te organiseren.” Dat moet andersom: “Je tuigt eerst de organisatie op en kijkt dan pas welke ict-middelen nodig zijn.”

Een jaar of zes, zeven geleden bracht de Unie van Waterschappen in kaart hoe de waterschappen het beste hun belastingheffing konden automatiseren. Het advies was toen: samenwerken met gemeenten levert de meeste financiële en kwalitatieve voordelen op.
Dat advies sloegen de waterschappen in de wind.

De voorzitter van de evaluatiecommissie TAX-I, Jan Schrijen, stelt vast dat ontbrekende kennis van ICT bij de waterschapsbestuurder een belangrijke rol heeft gespeeld bij het falen van TAX-i.
Hij zegt het beeldend: “Als je als overheid een weg laat aanleggen, kun je zien hoe het werk vordert. Bij ict weet je dat niet. Dat is een black box waar een zwarte kat uit springt.”

Het project TAX-i is een van de aanleidingen voor het parlementair onderzoek naar ict-projecten bij de overheid dat in 2013 start.
Adviseur Derk Kremer denkt dat het dezelfde kant op gaat als bij eerdere onderzoeken: “Veel van de conclusies zijn terug te voeren op tekortkomingen bij de opdrachtgever. Maar wat zie je vervolgens? Dat bestuurders uitsluitend maatregelen nemen om de professionaliteit aan opdrachtnémende kant te verbeteren. Als bestuurders niet bij zichzelf te rade durven gaan, ligt een herhaling van het project TAX-i zeker in het verschiet.”

Bron: Binnenlands bestuur, februari 2013